Rượu nếp Cao Bằng được làm từ những hạt nếp chắc và tròn mẩy. Nhờ khí hậu trong lành của vùng Đông Bắc, hạt nếp có vị ngọt tự nhiên và độ dẻo đặc trưng. Khi ủ cùng men, nếp lên men thành “cái rượu” vừa mềm dẻo, vừa dậy hương thơm và rất dễ ăn.

Rượu nếp thường được ăn nguội. Ở một số gia đình, phụ nữ lớn tuổi thường là người đảm nhận việc làm men và ủ rượu. Muốn rượu nếp ngon, người làm phải giữ dụng cụ thật sạch và canh thời gian ủ vừa đủ, không quá sớm cũng không quá lâu để tránh bị chua hoặc dậy mùi men quá mạnh. Vì vậy, mỗi mẻ rượu nếp ngon hay không còn phụ thuộc vào kinh nghiệm và sự quen tay của người làm.

Thưởng thức một bát rượu nếp vào buổi sáng mang lại cảm giác rất dễ chịu. Ngay khi nếm, vị ngọt dịu cùng chút men cay như dòng suối mát giữa ngày hè. Nhai nhẹ từng hạt nếp, cảm nhận được độ dẻo và men rượu nhẹ lan tỏa nơi đầu lưỡi rồi ấm dần xuống cổ họng. Ngoài cách ăn nguội, cơm rượu nếp còn được hấp với trứng gà tạo thành món vừa lạ miệng, vừa giàu dinh dưỡng, thích hợp dùng vào buổi sáng, giúp cơ thể dễ hấp thu dưỡng chất. Ngoài ra, đây cũng là món ăn phù hợp trong những ngày se lạnh hoặc khi cần bồi bổ sức khỏe.

Với người Cao Bằng, bát cơm rượu nếp buổi sớm tết Đoan ngọ không chỉ để thưởng thức mà còn mang ý nghĩa truyền thống. Người dân quan niệm ăn rượu nếp lúc bụng đói sẽ giúp thanh lọc cơ thể, loại bỏ mầm bệnh, mang lại sức khỏe. Khoảnh khắc cả gia đình quây quần bên nhau vào buổi sáng tết Đoan ngọ, cùng ăn rượu nếp, vừa ấm cúng vừa gợi lên những mong ước giản dị về một mùa vụ đủ đầy.

Hãy một lần ghé Cao Bằng vào dịp hè, không cần đi đâu xa, không cần những điều cầu kỳ, chỉ cần ngồi lại trong một nếp nhà nhỏ, cùng người dân thưởng thức bát cơm rượu nếp ngọt thơm. Có thể sau chuyến đi, điều bạn nhớ nhất không chỉ là cảnh đẹp, mà còn là cảm giác bình dị ấy – một bát rượu nếp thơm nồng, một buổi sáng yên lành và tình cảm mến khách của người dân nơi đây.

Hoàng Thơm