Những bộ trang phục truyền thống của người Dao Đỏ góp phần làm nên sắc màu văn hóa đặc trưng của chợ phiên Nguyên Bình.

          Từ lâu, chợ phiên đã giữ một vị trí quan trọng trong đời sống văn hóa của các dân tộc sinh sống trên địa bàn. Dù đời sống kinh tế - xã hội có nhiều đổi thay, chợ phiên Nguyên Bình vẫn giữ được nét đẹp vốn có, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa và tạo nên sức hấp dẫn riêng đối với du khách.

          Chợ được tổ chức vào các ngày mùng 3, 8, 13, 18, 23 và 28 âm lịch hằng tháng. Sáng sớm, người dân từ các xã trong khu vực đã mang theo nông sản, thực phẩm, sản vật theo mùa cùng những sản phẩm do chính mình làm ra đến trao đổi, mua bán. Không khí ngày chợ luôn rộn ràng với tiếng nói cười, những lời hỏi thăm thân tình sau những ngày lao động. Nguyên Bình là nơi có nhiều dân tộc cùng sinh sống, trong đó, chủ yếu là dân tộc Dao (Dao Đỏ và Dao Tiền). Vì vậy, hình ảnh người Dao Đỏ, Dao Tiền trong trang phục truyền thống đã trở thành điểm nhấn, góp phần tạo nên nét đặc trưng của chợ phiên.

          Mang đậm dấu ấn của một phiên chợ truyền thống, những sản vật do người dân làm ra luôn chiếm phần lớn trong các mặt hàng được bày bán. Rau xanh, nông sản, thực phẩm và các sản vật theo mùa được mang từ nương rẫy, vườn nhà hay núi rừng về chợ. Mỗi sản phẩm đều là thành quả của quá trình lao động cần cù, phản ánh sự gắn bó giữa con người với thiên nhiên và đời sống sản xuất của người dân địa phương.

Hoạt động mua bán tại chợ phiên Nguyên Bình.

          Trong số những sản vật đặc trưng của vùng Nguyên Bình, mía vàng được nhiều người biết đến bởi vị ngọt thanh, mềm, thơm và rất dóc. Mỗi độ vào vụ, những bó mía vàng được người dân mang đến chợ, trở thành mặt hàng được nhiều người lựa chọn.

          Khu vực bày bán trang phục truyền thống và các phụ kiện may mặc luôn thu hút sự quan tâm của người dân và du khách. Những bộ trang phục cùng các phụ kiện thêu thủ công mang đậm dấu ấn văn hóa của người Dao góp phần tạo nên sắc màu đặc trưng cho chợ phiên Nguyên Bình. Không chỉ phục vụ nhu cầu sinh hoạt hằng ngày, các sản phẩm này còn thể hiện sự khéo léo, cần mẫn của người làm nghề và góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống.

Các sản phẩm trang phục và phụ kiện truyền thống của người Dao Đỏ được bày bán tại chợ phiên Nguyên Bình.

          Ẩm thực cũng là một nét đặc sắc của ngày chợ. Những món bánh truyền thống như bánh dày, bánh rán, bánh bò... được bày bán tại nhiều gian hàng, thu hút đông đảo người dân và du khách. Được chế biến từ những nguyên liệu quen thuộc theo phương thức truyền thống, mỗi món bánh đều mang hương vị riêng, phản ánh nét tinh tế trong văn hóa ẩm thực địa phương. Đây không chỉ là những thức quà gắn bó với đời sống của người dân, mà còn góp phần gìn giữ những giá trị ẩm thực truyền thống và để lại nhiều ấn tượng đối với du khách.

Bánh bò là một trong những món bánh truyền thống được nhiều người lựa chọn tại chợ phiên Nguyên Bình.

          Bên cạnh hoạt động trao đổi, mua bán hàng hóa, chợ phiên còn là nơi giao lưu, góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống. Sau những ngày lao động trên nương rẫy, người dân tìm đến chợ để chia sẻ kinh nghiệm sản xuất, trao đổi chuyện mùa màng và gặp gỡ bạn bè, người thân. Đối với nhiều người, ngày chợ còn là dịp khoác lên mình những bộ trang phục truyền thống thể hiện nét văn hóa đặc trưng của dân tộc mình, qua đó góp phần gìn giữ và tiếp nối những phong tục, tập quán tốt đẹp được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

          Ngày nay, cùng với sự phát triển của du lịch, chợ phiên ngày càng trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài tỉnh. Đến đây, du khách không chỉ được lựa chọn những nông sản, sản vật đặc trưng mà còn có cơ hội tìm hiểu phong tục, tập quán; khám phá đời sống văn hóa, thưởng thức ẩm thực truyền thống và cảm nhận những giá trị văn hóa vẫn được gìn giữ trong đời sống thường ngày của người dân.

          Trải qua nhiều đổi thay, chợ phiên Nguyên Bình vẫn là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Không chỉ đáp ứng nhu cầu trao đổi, mua bán hàng hóa, mỗi phiên chợ còn góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa các dân tộc, gìn giữ phong tục, tập quán và quảng bá hình ảnh vùng đất, con người Cao Bằng. Chính những giá trị ấy đã tạo nên sức hấp dẫn riêng, để chợ phiên Nguyên Bình trở thành điểm đến giàu bản sắc trong hành trình khám phá văn hóa Cao Bằng.

Thu Trang